علت، علائم و بیماری هایی که منجر به تنگی نفس در سالمندان می شوند

آیا با علت، علائم و بیماری هایی که منجر به تنگی نفس در سالمندان می شوند آشنایی دارید؟  با افزایش سن،  سیستم بدن ما تغییر می کند و انتظار می رود در سیستم بدنمان تغییراتی نیز رخ دهد. ممکن است کمی انعطاف‌ پذیری خود را از دست بدهیم و متوجه شویم که ماهیچه‌های ما  قدرت خود را از دست داده اند زیرا به اندازه کافی توانایی آن را ندارند تا چیزی را که قبلا به راحتی  از زمین بلند می کردیم را بلند کنیم. این تغییرات اکثر افراد را تحت تاثیر قرار می دهد و اکثر ما با افزایش سن انتظار چنین چیزهایی را داریم.

با این حال، تغییراتی وجود دارد که گاهی کنار آمدن با آنها سخت است و نمی توانیم این تغییرات را درک می کنیم. گاهی اوقات، این تغییرات زودتر از حد انتظار رخ می‌دهند، و گاهی اوقات ممکن است به طور ناگهانی ظاهر شوند یا شدیدتر از حد انتظار باشند. یکی از این تغییرات تنگی نفس است که شامل دشواری در تنفس و سایر مسائل مرتبط با ریه می شود.

چه زمانی تنگی نفس در سالمندان نگران کننده است؟

بیایید به این موضوع، علل ، درمان‌های بالقوه، و زمانی که باید نگران تنگی نفس در سالمندان باشیم بپردازید:

تنگی نفس در سالمندان چگونه است؟

تنگی نفس که از نظر بالینی به عنوان تنگی نفس و در عامیانه به عنوان “احساس خفگی” شناخته می شود، زمانی رخ می دهد که نتوانید هوای کافی را به ریه های خود وارد کنید. این معمولاً با این احساس همراه است که دم آن سخت تر است و باعث تنفس سریع و نفس گیر می شود. در حالی که شرایط متعددی وجود دارد که می تواند باعث تنگی نفس شود،  و اکثرا منجر به عدم دریافت اکسیژن کافی به ریه ها می شود. بدن با تلاش برای نفس کشیدن عمیق تر یا نفس کشیدن سریعتر واکنش نشان می دهد.

بسیاری از مردم تنگی نفس را ترسناک می دانند، به خصوص زمانی که به طور غیر منتظره ظاهر شود. احساس سفت شدن قفسه سینه، تنگی نفس و تصور اینکه ممکن است خفه شوند می تواند باعث حمله پانیک یا سایر مسائل اضطرابی شود و تنگی نفس را بدتر کند.

تنگی نفس همیشه به یک شکل ظاهر نمی شود. برخی افراد آن را اینگونه توصیف می کنند که احساس می کنند باید سریع نفس بکشند یا نیاز به نفس کشیدن عمیق دارند اما نمی توانند. برخی دیگر به سختی نفس می کشند یا احساس می کنند در حال خفگی و باد کردن هستند. تنگی نفس شما ممکن است مانند دیگران نباشد و همه این نوع تنگی نفس را در زمان های مختلف تجربه می کنند.

متأسفانه، هیچ راهی برای پیش بینی تنگی نفس وجود ندارد، ممکن است ناگهانی اتفاق بیفتد، زمانی که انتظارش را ندارید. این موضوع در مورد تنگی نفس در افراد مسن و در افراد جوان تر، به ویژه آنهایی که شرایط تنفسی خاصی دارند، صادق است. برای مثال، افرادی که به بیماری  اختلال واکنش راه های هوایی یا RAD یا اختلالات برونشیولی مبتلا هستند، ممکن است به طور ناگهانی هنگام قرار گرفتن در معرض پاک کننده‌ها مثل انواع جرمگیرها و سفید کننده ها و…، دودها یا سایر محرک‌های خاص، نفس کشیدن برایشان مشکل شود.

گاهی اوقات،  تنگی نفس در زنان و مردان مسن به تنهایی رخ می دهد، اما گاهی اوقات، این یک علامت حاد است که با علائم دیگری مانند تورم، خس خس سینه، سرفه، تب، یا درد قفسه سینه بروز می کند.

علائم تنگی نفس در سالمندان چیست؟

هیچ فردی به طور مشابه تنگی نفس را تجربه نمی کند، اما تعدادی از علائم وجود دارد که ممکن است رخ دهد. برخی از افراد سفت شدن قفسه سینه، مشکل در تنفس یا احساس شدید خفگی را تجربه خواهند کرد. برخی دیگر ممکن است سرفه های شدید، تنفس کم عمق یا خس خس سینه را تجربه کنند. علائم اغلب به آنچه باعث تنگی نفس شما شده بستگی دارد. کسانی که دچار حمله آسم می‌شوند ممکن است خس خس کنند و احساس کنند گلویشان گرفته شده است، در حالی که کسانی که به دلیل واکنش آلرژیک دچار تنگی نفس می‌شوند ممکن است خارش یا بثورات پوستی نیز داشته باشند.

به طور معمول، اکثر افراد نوعی تنفس سخت و تپش قلب (ضربان قلب تند) را تجربه می‌کنند. در حالی که تنفس سخت در یک فرد مسن ممکن است باعث نگرانی شود، تنگی نفس همیشه حالت اورژانسی ندارد. با این حال، کسانی که در هنگام تنگی نفس  لب هاشان کبود می شوند باید در اسرع وقت به اورژانس مراجعه کنند زیرا این نشانه کمبود اکسیژن است. می تواند منجر به آسیب به اندام ها، از جمله قلب و ریه ها شود.

دلایل متعددی برای تنگی نفس در سالمندان وجود دارد، اما باید بین سالمندان سالم و بیماران بالقوه این بیماری تمایز قائل شد. در حالی که تنگی نفس در افراد مسن همیشه می تواند نگران کننده باشد، اما همیشه یک مورد نگران کننده ی اورژانسی نیست.

با این حال، حتی سالمندان سالم نیز باید بدانند که هر چند وقت یک‌بار دچار تنگی نفس می‌شوند. این عمدتاً به این دلیل است که تنگی نفس در واقع نشانه ای از بیماری های بالقوه جدی است. در اینجا برخی از علل تنگی نفس در سالمندان و زمانی که این وضعیت نیاز به درمان اورژانسی دارند، آورده شده است.

فعالیت بدنی شدید

فعالیت بدنی شدید می تواند باعث تنگی نفس در سالمندان هایی شود که هیچ مشکل سلامتی شناخته شده ای ندارند. این  مشکل می تواند با  برنامه منظم مانند پیاده روی و رفتن به کوه حل شود. اغلب، این تنگی نفس در عرض چند دقیقه پس از استراحت از بین می رود و معمولاً جدی نیست.

ارتفاع بالا

ارتفاع زیاد یکی دیگر از علل شایع تنگی نفس است زیرا مولکول های اکسیژن هوا کمتر از ارتفاعات پایین تر است. در حالی که اگر چند روز در این ارتفاع بالاتر بمانید، بدن شما تنظیم می شود، اگر معمولاً نزدیک تر به سطح دریا زندگی می کنید یا از قبل مشکل تنفسی دارید، بیشتر طول می کشد تا بدن خود را با شرایط سازگار کند. اگر از مکانی بازدید می کنید که در ارتفاع قابل توجهی بالاتر از محل زندگی خودتان قرار دارد، توجه داشته باشید که ممکن است بیش از حد معمول در تنفس مشکل داشته باشید و  شما باید این را مسئله را در نظر بگیرید.

آب و هوای سرد یا خشک

حتی دما می‌تواند دلیلی برای تنفس سخت در افرادسالخورده باشد، آب و هوای سردتر دریافت اکسیژن را سخت‌تر می‌کند و آب و هوای گرم‌تر می‌تواند خشک باشد. هر دو حالت افراطی می تواند بر میزان اکسیژن دریافتی و استفاده موثر ریه های فرد تأثیر بگذارد. به آب و هوایی که به آنجا سفر می کنید توجه داشته باشید و اقدامات احتیاطی را انجام دهید. اگر به جای سرد می روید، تا حد امکان برای انجام فعالیت های داخل خانه برنامه ریزی کنید. روی یک مرطوب کننده مسافرتی برای مناطق خشک فکر کنید تا به تنفس شما در شب کمک کند.

آلودگی

اگر سالمندان در شهرها یا مناطق خاصی زندگی کنند، آلودگی نیز می تواند عامل مهمی باشد. به عنوان مثال، تنفس در آلودگی می تواند منجر به همه چیز از خس خس سینه و سرفه گرفته تا آسم، سکته مغزی و حتی سرطان ریه در مناطق بسیار آلوده شود. زندگی در این مناطق می تواند برای تنفس سخت یا دشوار خطرناک باشد. ممکن است در چنین مواقعی که نیاز به هوای تمیزتری دارید به حومه‌های شهر بروید، جایی که هوا کمتر آلوده است.

چه بیماری هایی باعث تنگی نفس می شوند؟

علاوه بر علت های که در بالا گفته شد برای تنگی نفس در سالمندان، برخی از بیماری ها نیز باعث تنگی نفس می شوند و یا می توان آنها را با آنها تشخیص داد. به نظر می رسد تنگی نفس یکی از علائم شایع بیماری های ریوی یا قلبی باشد. از آنجایی که اکسیژن در سراسر بدن ما بسیار مهم است، از طریق ریه ها فیلتر شده و از طریق خون به قلب ما منتقل می شود، این غیرمنتظره نیست.

چندین بیماری شناخته شده وجود دارد که تنگی نفس می تواند ناشی از آنها باشد:

آسم

آسم یک بیماری شایع سلامتی است که با تنگی نفس مکرر، خس خس سینه، سرفه و سفتی در قفسه سینه تعریف می شود. کسانی که آسم دارند ممکن است وقتی در اطراف آلرژن های خاص مانند حیوانات خانگی باشند،  مریضی آنها را بدتر می شود. این محرک ها می توانند باعث حملات آسم شوند که اغلب برای کنترل آن نیاز به یک استنشاق اضطراری دارند. بسیاری از مبتلایان به آسم نیز روزانه یک استنشاق یا داروهای دیگر مصرف می‌کنند تا این وضعیت را تحت کنترل داشته باشند.

عفونت های ریوی مانند ذات الریه

هر نوع عفونتی که ریه ها را تحت تاثیر قرار دهد می تواند باعث تنگی نفس شود. ذات‌الریه یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ریوی است که می‌تواند منجر به سرفه، لرز، تب و تنگی نفس شود. در برخی موارد، ذات‌الریه حتی می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد، بنابراین اگر متوجه شدید در یکی از اعضای خانواده که مسن است تنفس سخت با علائم دیگر به صورت شدید وجود دارد0، باید به پزشک مراجعه کنید.

بیماری بینابینی ریه

بیماری بینابینی ریه ( شامل 200 بیماری مختلف)یک اصطلاح کلی است که شامل هر نوع اختلالی است که باعث ایجاد اسکار و التهاب و زخم در بافت ریه شود. این زخم باعث می شود تنفس سخت تر شود یا اکسیژن کافی به بدن نرسد. این  بیماری می تواند در اثر آرتریت روماتوئید و سایر بیماری های خودایمنی یا قرار گرفتن در معرض خطرات آزبست ایجاد شود. در برخی موارد، علت ناشناخته است. در حالی که دارو می تواند به کند کردن پیشرفت آسیب کمک کند، افراد مبتلا به بیماری بینابینی ریه اغلب هرگز به طور کامل بهبود نمی یابند. در موارد شدید، پیوند ریه مورد نیاز است.

بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)

COPD ناشی از التهاب ریه است که دریافت اکسیژن کافی را دشوارتر می کند. علاوه بر تنگی نفس، بیماران مسن ممکن است اغلب احساس خفگی کنند، خس خس سینه و سرفه را تجربه کنند، یا بیشتر از حد معمول مخاط تولید کنند. COPD اغلب در اثر سیگار کشیدن و قرار گرفتن در معرض خطرات دیگری ایجاد می شود که بر ریه ها تأثیر می گذارد. برونشیت مزمن و آمفیزم دو بیماری اصلی هستند که منجر به COPD می شوند. می توان آن را درمان کرد، به ویژه توسط کسانی که به درستی این بیماری را مدیریت می کنند.

آریتمی قلبی

آریتمی قلبی زمانی رخ می دهد که ضربان قلب فرد به دلیل مشکل در سیگنال های کنترل کننده عضله، منظم نباشد. وقتی قلب خیلی سریع می‌تپد یا کاری را انجام می‌دهد که ضربان قلب زودرس نامیده می‌شود، می‌تواند منجر به تنگی نفس و درد در قفسه سینه شود. این بیماری همچنین اغلب منجر به اضطراب می شود که می تواند باعث حمله پانیک شود. خوشبختانه می توان از برخی داروها و روش ها برای درمان آریتمی قلبی استفاده کرد.

نارسایی قلبی

اگر نارسایی قلبی زود تشخیص داده شود و بخواهید تغییراتی در سبک زندگی خود ایجاد کنید نیز قابل درمان است. با این حال، می تواند تهدید کننده زندگی نیز باشد. نارسایی قلبی علائم زیادی دارد، از جمله تنگی نفس دارد. به طور معمول، این حالت در هنگام دراز کشیدن یا انجام هر فعالیتی ایجاد می شود. کسانی که احساس خستگی، تورم در پاها و پاها، سرفه، افزایش وزن سریع و حالت تهوع دارند، باید به پزشک مراجعه کنند.

مسمومیت با مونوکسید کربن

مونوکسید کربن هیچ بو، رنگ یا مزه ای ندارد، بنابراین تشخیص اینکه آیا در معرض آن قرار گرفته اید بسیار دشوار است. استنشاق مونوکسید کربن می تواند منجر به تنگی نفس، استفراغ، سرگیجه و گیجی شود. اگر در اتاقی مملو از مونوکسید کربن هوشیاری خود را از دست بدهید، حتی می تواند تهدید کننده زندگی باشد. خوشبختانه این یکی از دلایل تنگی نفس در افراد مسن است که به راحتی قابل درمان است. هنگامی که نشت مونوکسید کربن ترمیم شد یا فرد محل را ترک کرد، علائم باید برطرف شوند.

فتق هیاتال

فتق هیاتال نوعی فتق است که قسمت بالایی معده و عضله بین قفسه سینه و شکم را درگیر می کند. هنگامی که معده از طریق شکاف، سوراخ کوچک در دیافراگم به سمت بالا هل داده می شود، این نوع فتق رخ می دهد. این می تواند به دیافراگم فشار وارد کند و منجر به مشکلات تنگی نفس و همچنین مشکلات دیگر شود. مصرف داروهای خاص یا انجام عمل جراحی برای ترمیم فتق، تنگی نفس را کاهش می دهد.

اگر شما یا یکی از سالمندان دچار تنگی نفس هستید، ضروری است که در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. بسیاری از این شرایط سلامتی با مراقبت مناسب قابل درمان یا کنترل هستند.

چه کسانی در معرض خطر تنگی نفس هستند؟

تعدادی از عوامل وجود دارد که می تواند فرد را مشکوک به تنفس سخت یا تنگی نفس کند. کسانی که سیگار می کشند به احتمال زیاد به نوعی بیماری مرتبط با ریه از جمله سرطان ریه مبتلا می شوند. سالمندانی که دچار مشکل تنفسی هستند یا علائمی از کمبود اکسیژن را تجربه می کنند، باید بلافاصله سیگار را ترک کنند. ریه ها می توانند به مرور زمان خود را ترمیم کنند، اما اگر به طور مداوم سیگار می کشید، این عمل ممکن نمی شود.

زندگی یا کار در فضایی با محرک های آسم یا آلرژی نیز شما را در معرض خطر تنگی نفس قرار می دهد. این بدان معنی است که ممکن است لازم باشد با کارفرمای خود در مورد محرک های خود صحبت کنید یا به پزشک متخصص مراجعه کنید تا دارویی را پیدا کنید که به کاهش خطر حملات آسم کمک کند.

کسانی که به طور منظم ورزش نمی کنند ممکن است در هنگام فعالیت با تنگی نفس مواجه شوند. به همین دلیل است که برای همه، از جمله سالمندان، مهم است که برخی از انواع ورزش را به طور منظم انجام دهند. حتی اگر نمی توانید ایروبیک انجام دهید یا به سر کار می روید، کارهایی وجود دارد که می توانید برای قوی نگه داشتن عضلات خود انجام دهید. پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا در مورد ورزش‌هایی که به بدن شما کمک می‌کنند بدون اینکه شما را خسته کند یا آسیبی به نواحی مانند زانو یا کمرتان وارد کند، بیشتر بدانید.

همانطور که قبلاً ذکر شد، اگر به ارتفاع بالاتری نقل مکان کرده باشید یا در حال بازدید از آن هستید، بیشتر مستعد تنگی نفس خواهید بود. برای چند روز پس از رسیدن به آن راحت باشید تا به بدن خود فرصت دهید تا خود را تطبیق دهد.

اگر از داروهای خاصی استفاده می کنید، حتماً عوارض جانبی آن را بخوانید. برخی از آنها می توانند باعث تنگی نفس شوند، به خصوص اگر مصرف آنها را به طور ناگهانی قطع کنید. در مورد هر دارویی که شروع می کنید با پزشک یا داروساز صحبت کنید و مطمئن شوید که تمام عوارض جانبی را فهمیده اید.

درمان تنگی نفس در سالمندان

درمان تنگی نفس در بیماران مسن به علت  به وجود آمدن آن بستگی دارد، تنگی نفس می تواند نشان دهنده چندین مشکل مختلف سلامتی باشد که می تواند  با همدیگرمرتبط باشند. اگر علت آسم یا برونشیت باشد، توسط متخصص داروی استنشاقی یا آنتی بیوتیک تجویز می شود. اگر چیزی شبیه فتق هیاتال باشد، ممکن است فتق ابتدا نیاز به جراحی داشته باشد.

اگر تنگی نفس ناشی از چیزهای جدی تری مانند نارسایی احتقانی قلب یا COPD باشد، زمان درمان طولانی تری نیاز است. گاهی اوقات، جراحی ضروری است.

در مواردی که عوامل محیطی مانند آسم، RAD ها، آلرژی ها و مسمومیت با مونوکسید کربن وجود داشته باشد، ترک منطقه یا کار برای کاهش محرک ها در آن فضا کمک کننده خواهد بود. حتی اگر یکی از این عوامل علت اصلی تنگی نفس نباشد، می توانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند. به همین دلیل تمیز نگه داشتن محیط ضروری است و این امر موارد بالقوه تنگی نفس را کاهش می دهد. گرد و غبار انباشته شده تنفس را بسیار سخت می کند. تمیز کردن منظم و کامل برای کاهش گرد و غبار و آلرژن های احتمالی در خانه شما توصیه می شود.

کسانی که در هنگام ورزش دچار تنگی نفس می‌شوند ممکن است متوجه شوند که انجام تمرینات آهسته و پیوسته به مرور زمان  به آنها کمک می‌کند و این باعث می‌شود ماهیچه‌ها ساخته شود و به شما امکان می‌دهد با فعالیت کمتر کارهای بیشتری انجام دهید.

چه زمانی باید به دنبال مراقبت های پزشکی باشید؟

در حالی که همیشه باید در معاینات منظم خود به پزشک خود هرگونه تنگی نفس را توضیح دهید، مواردی نیز وجود دارد که تنگی نفس نشان دهنده یک بیماری اورژانسی است. و باید هر چه سریع تر برای درمان اقدام کرد.

هر زمانی که دچار تنگی نفس غیرمنتظره یا شدید شدید نگران کننده است. اگر احساس کردید بعد از چند دقیقه نمی توانید نفس بکشید، با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس بروید. همچنین اگر دستگاه تنفسی نجاتی دارید اما پس از استفاده از آن احساس بهتری ندارید، باید هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

درد قفسه سینه، حالت تهوع، تب، تورم و سایر علائم همراه با تنگی نفس می تواند نشان دهنده یک مشکل جدی باشد. باز هم، باید به دنبال دلیل پزشکی باشید، به خصوص اگر این علائم جدید یا به طور غیرعادی شدید باشند. سایر علائم جدی عبارتند از کبودی در لب ها یا ناخن ها و هرگونه تغییر در آگاهی ذهنی که می تواند نشانه های حمله قلبی باشد.

اگر روزانه تنگی نفس را تجربه می کنید یا به حدی است که بر زندگی روزمره شما تأثیر می گذارد، باید به پزشک مراجعه کنید. ممکن است به دارو یا درمان دیگری نیاز داشته باشید.

تنگی نفس و خانه سالمندان

از آنجایی که افراد مسن اغلب با تنگی نفس دست و پنجه نرم می کنند، متخصصان خانه سالمندان باید شرایط را درک کنند و بتوانند تشخیص دهند که چه زمانی جدی است. بسیاری از سالمندان مشکلاتی مانند تنگی نفس را به سادگی به عنوان “پیری” در نظر می گیرند. در حالی که سن نقش مهمی دارد، اغلب تنها علت تنگی نفس نیست. و باید تشخیص دهند که چه زمانی چیزی غیر از پیری است. که با داروها، ورزش‌ها، کارهای روزانه به سالمندان کمک کنیم و در طول روز مراقب آنها باشیم.