در این مقاله قصد داریم به معرفی 10 درمان خانگی برای اسهال در کودکان نوپا بپردازیم. اسهال یک بیماری شایع در کودکان نوپا است و می تواند بسیار خسته کننده باشد. اسهال، یکی از راه های بدن برای از بین بردن میکروب ها است و اغلب از چند روز تا یک هفته طول می کشد ، اسهال اغلب با تب، تهوع، استفراغ و کمبود آب همراه است. خوشبختانه، بسیاری از درمانهای خانگی موثر برای اسهال در کودکان نوپا وجود دارد که میتواند به کاهش علائم کمک کند. لیست 10 برتر ما شامل داروهایی مانند آب، سیب زمینی شیرین، دال عدسی، کشک و غیره است. اگر به دنبال راهی مطمئن و موثر برای درمان اسهال کودک نوپای خود هستید، حتما این موارد را در نظر بگیرید.
اسهال چیست؟
در صورتی که کودکان اجابت مزاج آبکی داشته باشند دچار اسهال شده اند و هر چه این روند ادامه پیدا کند و به موقع به آن رسیدگی نشود، بدن آب بیشتری را از دست می دهد و گاها منجر به بستری کودک می شود
اسهال ممکن است 2 نوع باشد :
- اسهال همراه با استفراغ
- اسهال شدید
از علل و دلایل اسهال در کودکان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- عفونت از ویروس ها، مانند :روتا ویروس،
- باکتری ها، مانند:سالمونلا
- و به ندرت انگل هایی ،مانند:ژیاردیا.
علائم و خطرهای ناشی از اسهال کودکان
کودکانی که به اسهال های خطرناک و ویروسی مبتلا هستند اغلب با این علائم رو به رو هستند: تب بالا، مدفوع خونی، حالت تهوع بیش از ۲۴ ساعت که به رنگ های غیر معمول و رو به تیرگی باشد، رنگ پوست زرد، شکم متورم و دردناک، بی اشتهایی شدید همچنین اگر کودک شما به علائمی چون گیجی، تنفس سریع، اسهال حاوی خون و یا عفونت، قدرت پایین تشخیص و حواس پرتی و رنگ پریدگی است به فوریت های پزشکی مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: اسهال در کودکان : آنچه والدین و پرستاران کودک باید بدانند
مراقبتهای فوری پزشکی نیز ضروری است اگر کودک شما علائم و نشانههای زیر را دارد:
- اسهال خونی
- استفراغ مکرر
- پرهیز از خوردن یا نوشیدن
- تغییرات رفتاری از جمله کاهش واکنش کودک یا بیحالی
- درد شکم
از کجا بدانیم کودک اسهال دارد؟
در برخی از موارد، به اشتباه ابتلا به اسهال برای کودک تشخیص داده میشود. باید در نظر داشت که اسهال کودکان زمانی است که کودک در روز بیشتر از 3 مرتبه دفع مدفوع داشته باشد.
این مدفوع کاملا شل و آبکی است. در کنار آن نیز کودک بی قرار خواهد بود و احساس دل پیچه و حتی دل درد را تجربه خواهد کرد. علاوه بر این موارد گزینههای زیر نیز برای کودک ایجاد میشود:
- نفخ و دردهای شکمی
- درد مقعد یا انتهای روده و رکتال
- بالا رفتن دمای بدن و یا سرد شدن شدید بدن
- احساس حالت تهوع و استفراغ
- کاهش یافتن وزن کودک
این موارد اغلب برای زمانی بروز داده میشوند که کودک در مراحل ابتدایی ابتلا به اسهال باشد. در شرایطی اینچنین اغلب بدن کودک با کم آبی شدید مواجه خواهد شد که علائم ظاهری زیر حاکی از آن است:
- خشک شدن لبها
- خشکی دهان
- کم شدن ادرار
- خشکی چشم
- افت انرژی
- بی حالی
در صورت بروز چنین مواردی باید یقین به ابتلای کودک به اسهال ایجاد شود. از این رو باید راه درست درمان اسهال کودکان را پیش گرفت.
چگونه اسهال نوزاد را سریع متوقف کنیم؟
برای نوزادان و کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند، شیر مادر همچنان یک گزینه عالی برای تغذیه است. شیر مادر به راحتی جذب می شود و مواد مغذی بیشتری نسبت به محلول های الکترولیت دارد. با این حال، والدین باید به خاطر داشته باشند که نوزادان، به ویژه نوزادان تازه متولد شده، در زمان ابتلا به اسهال، بسیار مستعد کم آبی بدن هستند، بنابراین اگر متوجه تغییر در وضعیت نوزاد شدید، حتما به پزشک مراجعه کنید. به همین منظور لازم است الگوی مدفوع کودک را تحت نظر داشته باشید.
غذاهای سهلالهضم مثل برنج، سوپ حاوی هویج، سیب زمینی و فیله مرغ را به دفعات زیاد و مقدار کم برای اسهال بچه خوب هستند.
درمان خانگی برای اسهال در کودکان
در اینجا فهرست دقیقی از داروهای خانگی برای اسهال در کودکان نوپا برای اسهال عفونی و مخاطی آورده شده است.
سیب با دارچین و عسل: پکتین موجود در سیب (به خصوص بعد از خورش) به چسبیدن مدفوع و جذب آب بیش از حد از روده کمک می کند و در نتیجه اسهال را کنترل می کند.
کشک : کشک چاشنی درمان خانگی اسهال در کودکان نوپا است. کشک به خوبی در برابر باکتری های عفونی در روده عمل می کند. همچنین به تسکین هر گونه درد معده یا گرفتگی در هنگام اسهال کمک می کند.
آب نارگیل: مایعات الکترولیت برای اطمینان از هیدراته شدن بدن ضروری هستند.
شربت لیمو: آنها به دلیل افزایش از دست دادن مایعات به بازیابی هیدراتاسیون کمک می کنند.
آب انار: آنها به عنوان عوامل ضد التهابی عمل می کنند و به تسکین دیواره معده کمک می کنند.
سیب زمینی شیرین پخته با قیمه: سیب زمینی شیرین پخته شده بیشتر برای نوزادان استفاده می شود. نشاسته پخته شده در سیب زمینی به تشکیل مدفوع جامد کمک می کند و از این رو به درمان اسهال عفونی کمک می کند. وجود پکتین (ژلاتین گیاهی) در پورهی سیب اختلال حرکات روده را درمان و به سفت شدن مدفوع کمک میکند. طرز تهیهی پورهی سیب زمینی به قرار زیر است:
یک عدد سیب زمینی را بشویید، پوست بکنید، و به قطعات کوچک خرد کنید. قطعههای ریز سیب زمینی و ۱ لیوان آب را در یک قابلمهی کوچک روی هم بریزید و بگذارید روی حرارت کم به مدت ۱۰ دقیقه بجوشد. وقتی سیب زمینی نرم شد، شعله را خاموش کنید و بگذارید ظرف سرد شود. میتوانید سیب زمینی ها را با قاشق یا چنگال له کنید و به کودک خود بدهید.
استفاده آزادانه از نعناع، زیره و لیمو: این داروهای گیاهی به تجزیه مخاط چسبنده و بهبود هضم کمک می کنند.
تخم شنبلیله: تخم شنبلیله حاوی مقدار زیادی موسیلاژ است، که به عنوان یک درمان طبیعی بسیار مفید برای اسهال در نظر گرفته میشود. تخم شنبلیله توانایی افزایش حجم مدفوع را دارد. به این ترتیب، میتواند به طور قابلتوجهی ناراحتی و شدت اسهال را بهبود ببخشد. شما میتوانید ۱ قاشق چایخوری تخم شنبلیله را همراه با ۱ قاشق غذاخوری ماست به کودک نوپایتان بدهید. هرچند، اگر کودکتان از اسهال حاد یا مزمن رنج میبرد، این روش درمانی مناسب او نیست.
دال عدسی: دفعات مدفوع شل و اسهال را کاهش می دهد و در عین حال تغذیه کافی را تامین می کند. سوپ دال عدسی یک راه عالی برای بازگرداندن مایعات از دست رفته و جلوگیری از اسهال بیشتر است.
او آر اس: بهترین شربت برای اسهال کودکان، ORS است که بهنوعی معجزه درمان برای اسهال کودکان محسوب میشود چرا که یونها و الکترولیت از دست رفته بدن را جبران میکند. صرف نوشیدن آب بهصورت مکرر برای کودک مبتلا به اسهال کافی نیست و در مواردی ممکن است باعث ایجاد تشنج در کودک شود.
به کودک خود مایعات فراوان بدهید. کودکان سریعتر از بزرگسالان آب بدنشان را از دست میدهند. به کودک خود او آر اس (نمکهای آبرسانی خوراکی) بخورانید. او آر اس ترکیبی خاص از نمکهای خشک است که با آب سالم مخلوط شده است. نمکهای آبرسانی خوراکی میتوانند به جبران آب از دست رفته به خاطر اسهال نیز کمک کنند. میتوانید کیسههای نمک آبرسانی خوراکی را از بازار بخرید یا خودتان در خانه آن را درست کنید.
این کارآمدترین و مقرون به صرفهترین راه کنترل و درمان اسهال کودکان است.
مواد تشکیل دهنده: ۶ قاشق چایخوری شکر – یک دوم قاشق چایخوری نمک – یک لیتر آب تصفیه شده.
طرز تهیه: شکر و نمک را در آب حل کنید. این محلول را هر دو ساعت یک بار به کودکتان بنوشانید.
ممنوعیت غذایی برای درمان اسهال کودکان
برای اینکه اسهال کودکان فورا درمان شود، باید از مصرف برخی از مواد غذایی اجتناب کنند. برخی از این موارد عبارتند از:
- مواد غذایی فیبر دار
- مواد غذایی حاوی شیرین کنندههای مصنوعی
- غذاهای چرب و سرخ کرده
- غذاهای سبوسدار
تا زمان بهبود، نباید این موارد را در برنامه غذایی کودک خود قرار دهید. این مواد غذایی در حالت عادی ممکن است سبب بروز اسهال نشوند اما در صورتی که کودک به اسهال مبتلا باشد، مصرف این مواد غذایی سبب تشدید و تاخیر در بهبود اسهال را در پی خواهد داشت. همچنین لازم است از مصرف گزینههای زیر تا زمان بهبود اسهال پرهیز کنند:
- لبنیاتی همچون شیر و بستنی
- نوشیدنیهای کافئین دار از جمله چای و قهوه
- میوههایی که فیبر بیشتری دارند از جمله انواع توتها و انواع آلوها
- سبزیجاتی که فیبر بیشتری دارند از جمله انواع کلمها، لوبیا سبز، نخود فرنگی و ذرت
- شیرینیجات و مواد غذایی حاوی شیرینکنندههای مصنوعی؛ حتی آدامس و نوشابههای رژیمی
- نوشیدنیهای قندی و گازدار
- فست فود و سرخ کردنی
- غذاهای تند و پر ادویه
- از گندم، غذاهای فرآوری شده، ادویه جات پرهیز کنید
این غذاها ممکن است تولید مخاطی در روده را تشدید کنند. لطفاً توجه داشته باشید که حفظ هیدراتاسیون در طول دوره های اسهال بسیار مهم است، بنابراین جرعه جرعه آب یا آبمیوه را در فواصل زمانی منظم بنوشید.
رژیم BRAT
این رژیم مخفف حروف اول ماده های غذایی است که در آن به کار برده می شود که به شرح زیر است:
Banana : موز
Rice: برنج
Applesauce: سس سیب که همان پوره سیب درختی است
Toast: نان تست
با استفاده از مصرف این مواد که دارای موادی مغذی و سریع الهضم هستند می توان به بهبود هر چه سریعتر اسهال کمک کرد. حتی می توان برای کمک به روند بهبود اسهال به کودکان از مواد غذایی که بیشتر تمایل به آن دارند استفاده کرد و همچنان دارای فیبر فراوان، مانند :چوب شور، کراکر نمکی، ماکارونی، پاستا
شربت برای اسهال کودکان
بههیچ وجه خود درمانی بدون مشورت با پزشک توصیه نمیشود و داروهای ضد اسهال باید حتما با تجویز پزشک باشند. داروهای مناسب برای درمان اسهال کودکان عبارتند از:
- شربت ضد اسهال لوپرامید
- شربت دیفنوکسیلات
- شربت دی سیکلومین
- شربت بیسموت ساب سیترات
- شربت بلادونا پی بی
- شربت هیوسین
چند نکته قابل توجه هنگام بروز اسهال در کودکان
- ممکن است نیاز باشد که مدفوع کودک شما آزمایش شود .
- داروهایی، مانند :ملین یا آنتی بیوتیک، همچنین می تواند به اسهال در کودکان و بزرگسالان منجر شود.
- برای اسهال خفیف ناشی از دارو، حتما مراقب ازدست ندادن آب در کودک خود باشید .
- اگر یک دوره آنتی بیوتیک، باعث اسهال کودک شما شود، ازادامه ی مصرف دارو اطمینان حاصل کرده و با پزشک خود تماس بگیرید
نکاتی برای جلوگیری از اسهال در کودکان نوپا
- جلوگیری از ابتلا به عفونتهایی که سبب بروز اسهال میشوند در کودکان چندان ممکن نیست. با این وجود، اگر برخی نکات را دنبال کنید، میتوانید بروز این مشکل را کاهش دهید:
- دقت کنید که بچههایتان قبل از غذا و بعد از استفاده از توالت دستهایشان را بشویند. دستهای آلودهی شما یا بچههایتان ممکن است حامل میکروبهای عفونی باشند و زمانی که کودک نوپا انگشتهایش را مک میزند یا ناخنهایش را گاز میگیرد این میکروبها میتوانند وارد بدن او شوند. همچنین هنگامی که کودک با دست غذا میخورد این میکروبها ممکن است وارد بدن او شوند.
– سطوح حمام را تمیز نگه دارید، این کار مانع از گسترش ویروسهای عفونی میشود.
– میوهها و سبزیجات باید قبل از مصرف کاملا شسته شوند.
– گوشت باید در اسرع وقت داخل یخچال گذاشته شود.
– در خانه قسمتی را که حیوانات خانگی در آن غذا میخورند از قسمتی که خانواده در آن غذا میخورند، جدا کنید.
اسهال می تواند خطرناک باشد هوشیار باشید
یکی از شایعترین عواملی که سبب اسهال در کودکان میشود، باکتری و ویروسها هستند.
برای درمان اسهال کودکان در مراحل حاد، پیش گرفتن راهکارهای خانگی بسیار موثر است. در این متن به موثرترین آنها اشاره کردیم.
اما در صورتی که اسهال مزمن ایجاد شده باشد و کودک را بیشتر از 3 روز الی 3 هفته به خود درگیر کرده باشد، نیاز به درمان دارویی وجود دارد.
کسانی که از بیماریهای مزمن، همراه با اختلالات خودایمنی رنج میبرند، مسن، نوزاد یا کودک هستند قبل از بدتر شدن وضعیت به مراقبتهای پزشکی نیاز دارند. پزشک چند آزمایش برای تعیین علت اسهال انجام میدهد و بهترین گزینههای درمانی را برای وضعیت شما توصیه میکند. آنها همچنین معمولا یک معاینه فیزیکی برای بررسی چشمها، دهان، ادرار و مدفوع برای رسیدن به تشخیص دقیق انجام میدهند. گاهی اوقات، ممکن است پزشک بخواهد نمونههایی از خون، ادرار و مدفوع را برای پاتوژنهای دستگاه گوارش آزمایش کند و گاهی آندوسکوپی، کولونوسکوپی یا آنتروسکوپی را انجام دهد.
استخدام پرستار کودک از موسسه شکوفایی
اگر فردی هستید که به تازگی مادر شدن را تجربه می کنید؛ یا دارای دغدغه های کاری هستید و وقت کافی برای مراقبت از کودک خود ندارید می توانید با استخدام پرستار آموزش دیده و متخصص از موسسه پرستاری خدماتی شکوفایی خیالتان راحت باشد که کودکتان در امنیت و سلامت کامل به سر می برد. در صورت مبتلا بودن کودکتان به اسهال؛ پرستاران ما به درمان و متوقف کردن اسهال کودکتان کمک خواهند کرد.