گاهی سالمند تنها یا زودرنج به نظر می‌رسد و گفت‌وگو با او برای اطرافیان دشوار می‌شود. به‌جای برچسب‌زدن، دربارهٔ چیزی که خود سالمند تجربه می‌کند سؤال کنید؛ درد، خستگی، مشکل شنیدن، تغییر در برنامهٔ روزانه یا احساس تنهایی ممکن است نیازمند توجه باشد، اما از روی رفتار به‌تنهایی نمی‌توان علت را تشخیص داد.
اول علت را بپرسید و با دقت گوش کنید
در زمان آرام و بدون عجله، یک پرسش باز و محترمانه مطرح کنید؛ مثلاً «امروز چه چیزی اذیتتان کرده؟» سپس پاسخ را قطع نکنید و برای روشن‌شدن موضوع سؤال کوتاه بپرسید. اگر سالمند نخواهد صحبت کند، به او فضا بدهید و زمان دیگری را پیشنهاد کنید. دربارهٔ او با دیگران طوری صحبت نکنید که انگار در گفت‌وگو حضور ندارد.
ارتباط را ساده و محترمانه نگه دارید
- روبروی سالمند و در محیط کم‌سر‌وصدا صحبت کنید؛ با صدای معمول و جمله‌های کوتاه حرف بزنید.
- از سالمند بپرسید آیا صدا را خوب می‌شنود یا به عینک، سمعک یا وسیلهٔ ارتباطی‌اش نیاز دارد.
- به‌جای دستور دادن، دو انتخاب روشن پیشنهاد کنید و پاسخ یا امتناع او را محترم بشمارید.
- اگر گفت‌وگو به تنش رسید، بحث را متوقف کنید، کمی فاصله بگیرید و وقتی هر دو آرام‌تر هستید ادامه دهید.
کمک را مشخص و با اجازه پیشنهاد کنید
به جای این‌که کار را از طرف سالمند انجام دهید، پیشنهاد کوتاه و عملی بدهید: «دوست دارید خرید را با هم انجام دهیم؟» یا «برای تماس با خانواده کمکی می‌خواهید؟» دربارهٔ دیدار، تماس تلفنی، پیاده‌روی یا سرگرمی از خود او بپرسید؛ همه یک نوع همراهی یا فعالیت را نمی‌پسندند. اگر پیشنهاد را نپذیرفت، اصرار نکنید.
تنهایی را با تشخیص بیماری یکی ندانید. برای فهمیدن خواستهٔ سالمند از او نظر بخواهید و در صورت تمایلش، با خانواده برای تماس منظم یا فعالیت مورد علاقه هماهنگ کنید.
تغییر تازه در رفتار را نادیده نگیرید
اگر تغییر خلق‌وخو، خواب، اشتها، حافظه یا ارتباط با دیگران تازه، ماندگار یا رو به افزایش است، زمان و نمونهٔ مشخص آن را یادداشت کنید و با خانواده در میان بگذارید تا برای بررسی با متخصص سلامت هماهنگ کنند. مشکل دارویی، درد یا وضعیت جسمی را حدس نزنید و دارو را خودسرانه کم، زیاد یا قطع نکنید. افسردگی بخش طبیعی و اجتناب‌ناپذیر سالمندی نیست و ارزیابی آن بر عهدهٔ متخصص است.
اگر سالمند افتاده، آسیب دیده یا تغییر ناگهانی و شدیدی در وضعیتش دیده‌اید، با خانواده و خدمات درمانی برای ارزیابی سریع تماس بگیرید. در صورت احساس خطر برای سالمند یا اطرافیان، ابتدا ایمنی را برقرار کنید و از خانواده یا خدمات اضطراری کمک بگیرید.
مراقب هم برای ادامهٔ کار به پشتیبانی نیاز دارد
اگر مراقبت به تنش یا خستگی تبدیل شده، موضوع را با خانواده مطرح کنید و دربارهٔ تقسیم وظایف، زمان استراحت و کمک بیشتر به توافق برسید. برای هماهنگی گزارش‌های روزانه میتوانید از پرتال مراقبت خانواده استفاده کنید. اطلاعات خدمات مراقبت از سالمند در منزل شیراز در صفحهٔ خدمات آمده است.
منابع معتبر
- مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا: باورهای نادرست دربارهٔ سالمندی
- مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا: افسردگی در سالمندان
- مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا: فراموشی و حافظه در سالمندی
سلام.
پدری دارم ۷۵ ساله و بازنشسته گه خیلی بداخلاقه مخصوصا در اوایل صبح. اصلا خواب نداره و صبح خیلی زود که بلند میشه به بهانه های بیمورد شروع میکنه به غرزدن و داد زدن اعتراض که میکنم میگه خفت میکنم چیکار میشع کرد؟؟
بد اخلاقی سالمندان در این شرایط طبیعی هست باید صبوری کرد و سعی کنیم سالمندی که داریم احساس آرامش داشته باشه.. اگر مشکلاتی جسمی باعث این بد اخلاقی شده باید بررسی بشه… اگر از لحاظ روحی سالمند شما خسته هست سعی کنید با فعالیت های متنوع سرگرمشون کنید. برای بی خوابی سالمند هم لطفا با پزشک مشورت کنید تا راه کار متناسب با شرایط و وضعیت سالمندتون ارائه بشه
در ضمن در صورت نیاز میتوانید از پرستار سالمند حرفه ای استفاده کنید