خستگی مداوم در سالمندان را نباید فقط به افزایش سن نسبت داد یا با دمنوش پوشاند. کم‌آبی، کم‌خونی، عفونت، اختلال خواب، افسردگی، بیماری قلبی یا ریوی، مشکلات تیروئید و عوارض داروها از علت‌هایی هستند که باید بررسی شوند.
زمان مراجعه: اگر خستگی چند هفته ادامه دارد، فعالیت روزانه را مختل کرده یا با کاهش وزن، تب، گیجی، تنگی نفس یا ضعف جدید همراه است، سالمند باید توسط پزشک ارزیابی شود. درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش، خونریزی یا فکر آسیب به خود یا دیگران نیازمند کمک فوری است.
نوشیدنی مناسب فقط می‌تواند به تأمین مایعات و تغذیه کمک کند و درمان علت خستگی نیست. اگر سالمند محدودیت مایعات، دیابت، بیماری کلیوی یا قلبی، مشکل بلع یا داروهای متعدد دارد، انتخاب نوشیدنی و گیاه دارویی باید با پزشک یا داروساز هماهنگ شود.
خستگی شامل خستگی جسمی و روحی است. با توجه به خستگی جسمی، سالمند شما ممکن است انجام فعالیت های عادی خود را از نظر جسمی دشوار بداند. برخی از علائم جسمی خستگی عبارتند از :
ضعف عضلانی، درد عضلانی، خواب آلودگی، سردرد، مشکلات بینایی، نفخ معده، یبوست، اسهال، و کاهش وزن
با توجه به خستگی ذهنی، عزیز مسن شما ممکن است احساس افسردگی کند یا در تمرکز یا به خاطر سپردن مسائل، دچار مشکل شود. به عبارت دیگر، در حالی که خستگی جسمی شامل نداشتن قدرت جسمی یا تحمل کافی برای انجام فعالیت است، خستگی ذهنی شامل نداشتن انرژی ذهنی کافی یا انگیزه برای انجام این کار است. برخی از علائم ذهنی خستگی عبارتند از :
مشکل در تمرکز و مشکلات حافظه، کمبود انگیزه، زمان پاسخ آهسته، افسردگی، اضطراب، تحریک پذیری و نوسانات خلقی
خستگی – چه جسمی، روحی یا هر دو – به طور کلی به درمان سریع نیاز دارد. اما علائم خاصی نیاز به مراقبت های اورژانسی را نشان می دهد. اگر فرد مورد علاقه شما درد قفسه سینه، ضربان قلب نامنظم، تنگی نفس، احساس ضعف، درد شدید یا خونریزی دارد و یا در فکر این است که به خود یا شخص دیگری آسیب برساند، حتماً به اورژانس مراجعه کنید.
- مطلب مرتبط: تغذیه مناسب سالمندان
چه عواملی باعث خستگی در سالمندان می شود؟
مردم اغلب تصور می کنند که خستگی در سالمندان نتیجه اجتناب ناپذیر روند طبیعی پیری است و بنابراین درخواست درمان را به تعویق می اندازند. در واقع، خستگی اغلب یک علت قابل درمان و خاص دارد. در بسیاری از موارد، خستگی علامت یک بیماری پزشکی جداگانه است. شرایط بی شماری در میان سالمندان وجود دارد که می تواند باعث خستگی شود، مانند :
کم خونی، آرتریت، سرطان، بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD)، کمبود آب بدن، دیابت، بیماری ریفلاکس معده (GERD)، بیماری قلبی، هیپرکلسمی، فشار خون بالا، بیماری التهابی روده (IBD)، بیماری کلیوی، بیماری کبدی، بیماری تیروئید (کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید)،
عزیز مسن شما همچنین می تواند دارای یک اختلال خواب باشد که از استراحت کافی وی جلوگیری می کند، مانند بی خوابی، سندرم پاهای بی قرار، یا آپنه خواب. یا اگر حداقل شش ماه دچار خستگی و علائم مختلف شده اند و سایر علل بالقوه دیگر منتفی است ، ممکن است یک بیماری جداگانه داشته باشند که به عنوان “سندرم خستگی مزمن” یا “انسفالومیت میالژیک” شناخته می شود.
خستگی همچنین می تواند از مسائل ذهنی یا عاطفی ناشی شود. برای افراد مسن بسیار معمول است که احساس استرس می کنند، چه در مورد سلامتی خود، چه درمورد دارایی و آینده. وقتی افراد به سن بازنشستگی می رسند، ممکن است بی حوصله شونذ و مطمئن نباشند که در این اوقات فراغت، چه کاری باید انجام دهند. همه اینها می تواند به ایجاد اضطراب و افسردگی کمک کند ، که می تواند باعث خستگی شود.
بسیاری از سالمندان خستگی را نیز به عنوان عارضه جانبی داروهای خاص یا درمان های پزشکی تجربه می کنند. برخی از شیوه های زندگی ممکن است باعث شود فرد سالمند، خستگی را تجربه کند. جالب اینجاست که هم کمبود فعالیت بدنی و هم فعالیت بدنی زیاد منجر به خستگی می شود. اگر رژیم غذایی به اندازه کافی مغذی نباشد یا اگر بیش از حد کافئین یا الکل مصرف کرده باشد، عزیز شما نیز ممکن است دچار خستگی شود.
چگونه می توان از خستگی در سالمندان جلوگیری کرد؟
خواب منظم، وعده‌های غذایی متعادل، فعالیت بدنی متناسب با توان فرد و نوشیدن مایعات کافی می‌تواند به کاهش خستگی کمک کند. برنامه ورزش یا تغییر رژیم غذایی باید با وضعیت جسمی سالمند و نظر پزشک هماهنگ باشد.
فهرست داروها نیز باید بررسی شود؛ بعضی داروها خواب‌آلودگی یا ضعف ایجاد می‌کنند. هیچ دارویی را بدون نظر پزشک قطع یا کم‌وزیاد نکنید. برای اطلاعات بیشتر، راهنمای تغذیه سالمندان را ببینید.
نوشیدنی و دمنوش های رفع خستگی سالمندان
اگر پزشک محدودیت مایعات تعیین نکرده است، آب ساده انتخاب اصلی است. برای سالمندی که آب را دوست ندارد، می‌توان با نظر خانواده و تیم درمان از آب طعم‌دار بدون قند زیاد، سوپ یا آب‌گوشت کم‌نمک، شیر، دوغ کم‌نمک یا چای و قهوه بدون کافئین استفاده کرد. در فرد دارای مشکل بلع، غلظت مایعات باید دقیقاً مطابق توصیه متخصص تنظیم شود.
آیا دمنوش برای خستگی سالمند مناسب است؟
هیچ دمنوشی درمان عمومی خستگی نیست. گیاهانی مانند شیرین‌بیان، جینسینگ، رزماری، سنبل‌الطیب، گزنه و زنجبیل ممکن است برای بعضی سالمندان نامناسب باشند یا با داروهای فشارخون، دیابت، رقیق‌کننده خون، داروهای قلبی و آرام‌بخش‌ها تداخل داشته باشند. پیش از مصرف منظم یا غلیظ، نام گیاه و همه داروهای سالمند را به پزشک یا داروساز بگویید.
نوشیدنی‌هایی که باید با احتیاط مصرف شوند
- نوشابه‌های انرژی‌زا و کافئین زیاد؛ به‌ویژه در بیماری قلبی، فشارخون، اضطراب یا بی‌خوابی
- نوشیدنی‌های بسیار شیرین در دیابت یا اضافه‌وزن
- مایعات پرنمک در نارسایی قلبی، فشارخون یا بیماری کلیه
- دمنوش‌های ترکیبی با مواد و مقدار نامشخص
- هر نوشیدنی رقیق در سالمندی که برای بلع به مایعات غلیظ‌شده نیاز دارد
نقش مراقب در پیگیری خستگی و آب‌رسانی
مراقب می‌تواند مقدار تقریبی مایعات، اشتها، خواب، دمای بدن، فشارخون در صورت تجویز، تغییر وزن و زمان شروع خستگی را ثبت و به خانواده یا پزشک گزارش کند. او نباید علت خستگی را تشخیص دهد یا دمنوش و مکمل درمانی تجویز کند.
اگر برای اجرای برنامه روزانه و پیگیری وضعیت سالمند به کمک نیاز دارید، درباره خدمات مراقب و پرستار سالمند در منزل شیراز با شکوفایی مشورت کنید.
منابع پزشکی: راهنمای خستگی در سالمندان از مؤسسه ملی سالمندی، MedlinePlus؛ خستگی و تداخل گیاهان دارویی با داروها از NCCIH.
بدون دیدگاه