پرکاری تیروئید در سالمندان

 پرکاری تیروئید در سالمندان بیماری است که اغلب در افراد مسن جدی گرفته نمی شود. اختلالات تیروئید بیش از 10 درصد از افراد بالای 80 سال را تحت تأثیر قرار می دهد. حدود 1.3 درصد از افراد بالای 65 سال به پرکاری تیروئید آشکار با تیروتروپین هیپوفیز سرکوب شده (TSH) و افزایش سطح T3/T4 آزاد مبتلا می شوند و حدود 2.1 درصد به پرکاری تیروئید تحت بالینی (SH) مبتلا می شوند.

غده تیروئید چیست و چه نقشی در بدن ایفا می کند؟

تیروئید غده ای در بدن است که در قسمت جلوی گردن و بالای جناغ سینه قراردارد و در تمامی طول زندگی افراد به فعالیت خود ادامه می دهد. این غده که وظیفه ترشح هورمون های مخصوص به خود است. و نقش مهمی را در حفظ سلامتی در بدن شما را دارد. ترشح این هورمون ها بر روی سایر بدن نیز تاثیر می گذارد.

تغییرات تیروئیدی بر روی سالمندان

با افزایش سن بدن دچار تغییرات زیادی می شود. اکثر این تغییرات متوجه هورمون ها و غدد درون ریز و برون ریز در بدن هستند. در دوره سالمندی ترشح این هورمون ها کم می شود.

 ارائه بالینی

برای تشخیص پرکاری تیروئید در افراد سالمند، به شاخص بالایی از آزمایشات و پیگیری نیاز است، زیرا بیماری تیروئید علائم کمی دارند و بسیاری از تغییرات فیزیولوژیکی مرتبط با سن می توانند بر نتایج آزمایش عملکرد تیروئید تأثیر بگذارند.

علائم معمولی (مانند کاهش وزن، خستگی، لرزش، تپش قلب، فیبریلاسیون دهلیزی، اضطراب، افسردگی، تنگی نفس، عدم تحمل گرما، علائم چشمی و کم خونی) ممکن است وجود نداشته باشد، یا به پیری یا بیماری مزمن دیگری نسبت داده شود.

در یک مطالعه مقطعی ، افراد مسن معمولاً علائم کمتری نسبت به جوانها و افراد میانسال داشتند. همچنین احتمال کاهش وزن و تنگی نفس در آنها بیشتر از میانسالان و افراد جوان بود. فیبریلاسیون دهلیزی با افزایش سن، جنسیت مذکر، بیماری شدیدتر بیوشیمیایی و تشخیص زمینه ای پرکاری تیروئید ندولار سمی بیشتر دیده می شود.

پرکاری تیروئید همچنین سرعت چرخش استخوان را افزایش می دهد و با فعالیت استئوبلاست ها تداخل می کند و همچنین باعث ضعف عضلانی و کاهش توده بدون چربی بدن می شود. بنابراین پرکاری تیروئید خطر ناهنجاری های راه رفتن، افتادن و پوکی استخوان را افزایش می دهد و به طور بالقوه خطر شکستگی آسیب زا را افزایش می دهد.

• بیشتر بخوانید: پرستاری از سالمند بعد از جراحی تیروئید

پاتوفیزیولوژی تیروئید

در حالی که بیماری گریوز شایع ترین علت پرکاری تیروئید در جوانان است، گواتر چند ندولار سمی (MNG) علت غالب در بیماران مسن و سالمند است. در مناطق مختلف جهان با مصرف کم یا مرزی ید، گواترهای غیر سمی با گذشت زمان بیشتر به گواترهای سمی تبدیل می شوند.

گواتر غیر سمی  که از قبل موجود  بوده است نیز ممکن است پس از اعمال یک بار ید زیاد برای تصویربرداری با کنتراست رادیویی یا از طریق داروهایی مانند آمیودارون و اینترفرون آلفا سمی شود.

تیروئیدیت حاد یا خاموش در میان افراد مسن کمتر شایع است و پرکاری تیروئید مرکزی به دلیل ترشح TSH از غده هیپوفیز به ندرت رخ می دهد.

پرکاری تیروئید ناشی از آمیودارون، که نگرانی خاصی در افراد مسن است، می تواند به دلیل افزایش تولید هورمون در بیماری MNG یا گریوز از قبل موجود و یا افزایش ترشح از غده (تیروئیدیت مخرب) ایجاد شود. بنابراین، بررسی عملکرد تیروئید قبل از شروع آمیودارون و سپس هر سه تا شش ماه یکبار پیشنهاد می شود.

پرکاری تیروئید تحت بالینی

در صورتی که تیروئید بیش از اندازه هورمون تولید کند باعث تاثیراتی در بدن خواهد شد بعضی از بیماری ها مخصوصا در دوران سالمندی باعث پرکاری تیروئید خواهد شد که عبارتند از بیماری گریوز و بیماری بازدو.

اگر SH درمان نشود، خطر پیشرفت به پرکاری تیروئید آشکار 0.5 تا 1 درصد در سال است. پس از تشخیص SH، تکرار TSH سرم در فواصل سه یا شش ماهه منطقی است. برخی از داده ها نشان می دهد که TSH سرم غیرطبیعی ممکن است به طور خود به خود برطرف شود، به خصوص اگر سطوح > 0.05 mU/L باشد.

نتایج بالینی نامطلوب برای SH درمان نشده بحث برانگیز است. برخی، اما نه همه، مطالعات طولی افزایش مرگ و میر قلبی عروقی را در بزرگسالان 60 سال یا بالاتر با SH (TSH <0.5 mU/L) نشان می‌دهند. ارتباط بین خطر فیبریلاسیون دهلیزی و SH در بزرگسالان مسن  و سالمند به نظر می رسد کمتر بحث برانگیز باشد. همچنین ممکن است خطر اختلال در عملکرد شناختی وجود داشته باشد.

تست تشخیصی پرکاری تیروئید در سالمندان

یک اندازه گیری ساده آزمایشگاهی TSH یک آزمایش اولیه خوب و حساس برای عملکرد تیروئید است.   TSH سرکوب شده باید آزمایش سطوح T3-T4 آزاد را انجام دهد. زمانی که تشخیص بالینی نامشخص است و تصویربرداری رادیونوکلئیدی منع مصرف دارد، آنتی بادی های گیرنده TSH ممکن است مفید باشند. این آنتی بادی ها ممکن است در بیماری خفیف گریوز افزایش نیابد. نگاهی به آنتی بادی های گیرنده TSH (TRAb) با استفاده از روش نسل دوم ایمونوگلوبولین مهاری اتصال به تیروتروپین (TBII) ممکن است منفی کاذب را به حداقل برساند.

آزمایشات عملکرد تیروئید باید در زمینه استفاده همزمان از داروها، به ویژه گلوکوکورتیکوئیدها، آمیودارون، لیتیوم، دوپامین، هپارین و مسدودکننده های بتا تفسیر شوند. یک سابقه ی دقیق دارو در حال حاضر و گذشته ضروری است. اختلالات هیپوتالاموس یا هیپوفیز، شرایط روانپزشکی و شرایط استرس حاد، مانند گرسنگی یا جراحی بزرگ، می توانند به طور قابل توجهی بر سطح تیروئید تأثیر بگذارند.

اسکن ید رادیواکتیو (I131) می تواند به تمایز بیماری گریوز، تیروئیدیت، گواتر سمی تک پوزه ای و MNG کمک کند. هنگامی که تصویربرداری I131 به دلیل مواجهه اخیر با ید مفید نیست، سونوگرافی جریان داپلر رنگی می‌تواند زیرگروه‌های تیروتوکسیکوز ناشی از آمیودارون را تشخیص دهد و بیماری گریوز را از تیروئیدیت مخرب متمایز کند.

ملاحظات مدیریتی

بیماری گریوز پرکاری تیروئید گریوز را می توان با درمان با I131، داروهای ضد تیروئید یا کل تیروئیدکتومی درمان کرد. ید رادیواکتیو درمان اولیه در جهان است. جراحی برای ندول تیروئیدی مشکوک یا بدخیم، هیپرپاراتیروئیدیسم اولیه یا گواتر انسدادی نشان داده می شود. تیروئیدکتومی ساب توتال تقریباً 30 درصد عود می کند و ممکن است نسبت به کل تیروئیدکتومی مطلوب نباشد. میزان بهبودی تنها برای داروهای ضد تیروئید، حتی پس از یک تا دو سال، تنها 30 درصد است.

MNG سمی درمان I131 ممکن است در MNG سمی کمتر از بیماری گریوز مفید باشد. خطر شکست درمان یا نیاز به تکرار درمان کمتر از 1 درصد به دنبال برداشتن تیروئید تقریباً کل است، در مقایسه با خطر 20 درصدی برای درمان مجدد پس از درمان با I131.

آدنوم سمی خطر شکست درمان پس از برداشتن جراحی کمتر از 1 درصد است.

پرکاری تیروئید تحت بالینی اگر TSH کمتر از 0.1 mU/L باشد، درمان دارویی SH در افراد مسن ممکن است شروع شود (با 0.5 mU/L که حد پایینی محدوده طبیعی است). در صورت وجود بیماری‌های همراه مانند فیبریلاسیون دهلیزی، کاهش وزن و پوکی استخوان، اگر TSH 0.1 تا 0.5 mU/L باشد، درمان را در نظر بگیرید.

علائم پرکاری تیروئید در سالمندان

اگر غده ی تیروئید پرکار شود متابولیسم یا سوخت و ساز بدن دچار اختلال میشود. بیماری تیروئید علائمی دارد از قبیل:

• زیاد شدن اشتها
• تعریق بیش از حد
• لاغری شدید
• تپش قلب
• برآمده شدن تیروئید
• خستگی شدید و ضعف عضلانی
• اختلالات روانی
• ریزش مو
• تغییرحالت چشم ها

ولی تیروئید پرکار علائم دیگری نیز دارد که شامل:

• اسهال شدن های پشت سر هم
• فشار خون بالا
• از بین رفتن تمرکز
• حلت تهوع و استفراق
• تند راه رفتن و عجول شدن
• بالا رفتن میزان میل جنسی
• لرزش انگشتان دست
• بیش فعالی
• بی قراری
• خارش و خشک شدن پوست بدن
• دیر خوابی
• ورم کردن سینه در آقایان
• به هم ریختگی دوران پریودی
• کاهش خونریزی در دوران پریودی

خطرات پرکاری تیروئید در سالمندان

فرآیند سوخت و ساز بدن وابسته به هورمون هایی است که توسط غده ی تیروئید تولید ، ذخیره و آزاد میشوند . اگر غده ی تیروئید بیش از نیاز بدن هورمون تولید بکند متابولیسم و نظم ان بهم ریخته و خطرات جبران ناپذیری را برای انسان بوجود می آورد. این خطرات شامل:

• پوکی استخوان
• عوارض چشم
• عوارض قلبی عروقی:

این عارضه شامل:

• فشار خون بالا
• نارسایی و احتقان قلبی
• نامنظم شدن ضربان قلب
• منقبض شدن عضلات قلب
• ایست قلبی
• زیاد شدن ضربان قلب

می شود.

• ضعف های عضلانی
• عوارض روانی
• اختلال در بارداری
• طوفان تیروئیدی یا تیروتوکسیک : سخت ترین و خطرناک ترین عارضه ی پرکاری تیروئید می باشد. خطرات این عارضه کشنده است. البته در موارد نادری اتفاق می افتد.اگر تیروئید پرکار به مدت طولانی تشخیص داده نشود و یا درمان نشده باشد تیروتوکسیک به وجود می آید. که یک حالت اضطراری می باشد و در صورت بوجود آمدن این عارضه باید سریع به پزشک یا بیمارستان مراجعه کرد علایم  قابل مشاهده این عارضه شامل:
• تب بالای 38 درجه
• بالا رفتن ضربان قلب
• اسهال و استفراق
• پایین آمدن سطح هوشیاری
• زرد شدن رنگ پوست و سفیدی چشم
• آشفتگی شدید و سردرگمی و بی قراری

مثال هایی برای تشخیص پرکاری تیروئید در سالمندان

• یک خانم تقریبا 86 ساله که خیاط است دچار لرزش دست می شود و نمی تواند فعالیت خود را انجام دهد.
• یک سالمند 63 ساله نمیتواند از پله ها بالا برود چون کاهش قدرت در بدن خود را احساس می کند.
• یک سالمند 80 ساله که یبوست شدید دارد هنگام بازی شدید به خواب میرود.
• یک سالمن خانم 72 ساله هنگام بالا رفتن از پله ها دچار ضربان شدید قلب شده است.

همه ی این بیماران سالمند دچار مشکلات غیر طبیعی تیروئیدی هستند. و اینها به این معنی است که غده ی تیروئید آنها بیش از حد هورمون تولید می کند.

گزینه های درمان پرکاری تیروئید در سالمندان

درمان پرکاری تیروئید در افراد مسن مثل بیماران جوان شامل داروهای ضد تیروئید و رادیو اکتیو است. به دلیل افزایش خطر عمل جراحی در بیماران مسن و سالمند درمان جراحی به ندرت توصیه می شود. بیماری تیروئید در افراد مسن و سالمند به صورت اختلالات روده ای ، قلب و اختلالات سیستم عصبی خود را نشان می دهد.

درمان I131 اقدامات احتیاطی ایمنی مورد نیاز، مزایا، سرعت مورد انتظار بازیابی، عوارض جانبی بالقوه و هزینه باید مورد بحث قرار گیرد. همچنین، درمان گره ها با I131 می تواند به طور موقت حالت پرکاری تیروئید را به دلیل نشت هورمون از پیش ساخته شده از غده تشدید کند.

تیروئیدکتومی بیماری های همراه قابل توجه، مانند بیماری قلبی ریوی، سرطان مرحله نهایی و سایر اختلالات ناتوان کننده، ممکن است مانع از جراحی برای افراد مسن شود.

داروهای ضد تیروئید تیونامیدها گزینه خوبی برای سالمندان ضعیف، برای کسانی که در مراقبت های طولانی مدت با طول عمر محدود هستند و برای کسانی که نمی توانند از پروتکل های ایمنی در برابر اشعه پیروی کنند، هستند. معقول است که قبل از شروع درمان دارویی، شمارش کامل خون اولیه، شامل شمارش سفید با دیفرانسیل و پروفایل کبد، از جمله بیلی روبین و ترانس آمینازها، انجام شود.

متیمازول (MMI) و پروپیل تیواوراسیل (PTU) دو داروی تیونامیدی هستند که بیشترین استفاده را دارند.   MMI به دلیل ایمنی و راحتی درمان خط اول محسوب می شود.  MMI  از مزایای تجویز یک بار در روز و کاهش خطر عوارض جانبی عمده مانند آگرانولوسیتوز ویا نکروز شدید کبدی برخوردار است.

دوزهای بالاتر (10 تا 20 میلی گرم در روز) در شروع درمان برای بازیابی اتیروئیدیسم توصیه می شود. پس از آن می توان دوز را تا سطوح نگهدارنده (به طور کلی 5 تا 10 میلی گرم در روز) کاهش داد. در صورت بروز واکنش آلرژیک جدی به MMI یا PTU، تجویز داروی جایگزین توصیه نمی شود.

دوزهای بالاتر (10 تا 20 میلی گرم در روز) در شروع درمان برای بازیابی اتیروئیدیسم توصیه می شود. پس از آن می توان دوز را تا سطوح نگهدارنده (به طور کلی 5 تا 10 میلی گرم در روز) کاهش داد. در صورت بروز واکنش آلرژیک جدی به MMI یا PTU، تجویز داروی جایگزین توصیه نمی شود.

برخی از بیماران مسن که TSH اندکی اما به طور مداوم غیرطبیعی هستند و سطوح T4 و T3 آزاد دارند اما هیچ شواهدی دال بر اختلال عملکرد واقعی تیروئید ندارند، بدون مداخله قابل پیگیری هستند. در موارد خاص، درمان با بلوک بتا آدرنرژیک ممکن است برای کنترل عوارض قلبی عروقی ناشی از SH کافی باشد.

مسدود کننده های بتا. این داروها علائم پرکاری تیروئید مانند تپش قلب، لرزش، اضطراب و عدم تحمل گرما را بهبود می بخشند و ممکن است خستگی و تنگی نفس را در بیمارانی که به طور همزمان با تیونامید درمان می شوند کاهش دهند. با این حال، به طور کلی، یک بتا بلوکر به عنوان تنها عامل دارویی توصیه نمی شود، زیرا به اختلال بیوشیمیایی زمینه ای رسیدگی نمی کند.

مهم است که پرکاری تیروئید در افراد مسن تشخیص داده شود تا از همبودی قابل توجه جلوگیری شود. درمان پرکاری تیروئید آشکار و تحت بالینی باید با توجه به شدت، علت، شرایط همراه و امید به زندگی تخمین زده شده برای بیمار مسن‌تر انجام شود.

توجه داشته باشید که :

اختلالات تیروئیدی محدودیت سنی ندارند . ودر حقیقت پرکاری و کم کاری تیروئیدی در افراد سالمند نسبت به افراد جوان شایع تر است. سالمندان مبتلا به اختلالات تیروئیدی نیازمند توجه خاص جهت درمان آهسته ، تدریجی و دقیق و همچنین پیگیری منظم تا پایان عمر می باشند.

استخدام پرستار سالمند بعد از جراحی تیروئید

بعد از جراحی تیروئید باید فرد مراقبت هایی را انجام دهد. به طور مثال باید از بلند کردن اجسام سنگین و پایین انداختن سر خودداری کند. در این شرایط ممکن است به پرستار سالمند نیاز داشته باشید تا در تهیه غذا، خرید و یا مراقبت های شخصی به فرد کمک کند. پرستاری از سالمند بعد از جراحی تیروئید یکی از وظایفی است که موسسه پرستاری شکوفایی به خوبی از عهده آن برخواهد آمد. اگر به کمک نیاز داشتید کافیست که با ما در تماس باشید.