برجستگی یا التهاب پلک علت‌های مختلفی دارد و همه آن‌ها عفونت نیستند. گل‌مژه معمولاً توده‌ای قرمز و دردناک نزدیک مژه است؛ شالازیون بیشتر به‌صورت برجستگی سفت و کم‌درد ناشی از بسته‌شدن غده چربی دیده می‌شود. تشخیص درست برای سالمندان اهمیت دارد، زیرا ضایعه ماندگار یا عودکننده ممکن است نیازمند معاینه تخصصی باشد.
گل‌مژه چیست؟
گل‌مژه یا هوردئولوم اغلب با درد، حساسیت، قرمزی و تورم موضعی در لبه پلک همراه است. ممکن است چشم آبریزش داشته باشد، اما معمولاً دید را کاهش نمی‌دهد.
شالازیون چه تفاوتی دارد؟
شالازیون بر اثر بسته‌شدن یکی از غدد چربی پلک ایجاد می‌شود و معمولاً از گل‌مژه درد کمتری دارد. ممکن است آهسته‌تر شکل بگیرد و مدت بیشتری باقی بماند. توده بزرگ می‌تواند روی قرنیه فشار بیاورد و دید را تار کند.
زانتلاسما چیست؟
زانتلاسما پلاک زردرنگ و معمولاً بدون درد نزدیک گوشه داخلی پلک است. این ضایعه با گل‌مژه متفاوت است و گاهی با اختلال چربی خون همراه می‌شود. درمان خانگی یا تخلیه آن مناسب نیست؛ پزشک درباره نیاز به بررسی چربی خون و روش درمان تصمیم می‌گیرد.
مراقبت کم‌خطر در منزل
- دست‌ها را پیش و پس از تماس با پلک بشویید.
- کمپرس گرمِ ملایم را روی چشم بسته قرار دهید؛ دما را ابتدا روی پوست دست امتحان کنید.
- از حوله و دستمال تمیز و اختصاصی استفاده کنید.
- تا بهبود، از آرایش چشم و لنز تماسی استفاده نکنید.
- پوسته لبه پلک را با روش توصیه‌شده توسط پزشک تمیز کنید.
برجستگی را نترکانید، سوراخ نکنید و مژه را خودسرانه نکشید. این کار می‌تواند عفونت را گسترش دهد یا به پلک آسیب بزند. قطره و پماد آنتی‌بیوتیک نیز فقط در صورت تجویز استفاده شود.
چه زمانی مراجعه لازم است؟
- کاهش دید، درد داخل چشم یا حساسیت شدید به نور
- گسترش قرمزی و تورم به تمام پلک یا صورت
- تب، ترشح چرکی فراوان یا ناتوانی در بازکردن چشم
- بهبودنیافتن یا بزرگ‌ترشدن برجستگی
- عود مکرر در همان محل، خون‌ریزی یا ریزش مژه
- وجود دیابت، ضعف ایمنی یا جراحی اخیر چشم
درمان پزشکی
بیشتر گل‌مژه‌ها با مراقبت ساده بهتر می‌شوند. در ضایعه ماندگار، بزرگ یا مشکوک، چشم‌پزشک ممکن است دارو، تخلیه استریل یا نمونه‌برداری را پیشنهاد کند. شالازیون مکرر در سالمند باید معاینه شود و نباید فقط با کمپرس طولانی‌مدت پیگیری شود.
ارتباط با خشکی و اشک‌ریزش
التهاب لبه پلک می‌تواند کیفیت لایه چربی اشک را مختل و خشکی چشم در سالمندان را تشدید کند. اگر اشک روی گونه سرازیر می‌شود یا تورم کنار بینی وجود دارد، راهنمای انسداد مجرای اشکی را نیز ببینید.
نقش مراقب سالمند
مراقب باید کمپرس را از نظر دما کنترل کند، از دستکاری ضایعه جلوگیری کند و تغییر دید، درد یا گسترش قرمزی را گزارش دهد. برای کمک به برنامه روزانه بهداشت و قطره‌های چشم، صفحه خدمات پرستار سالمند در منزل در دسترس است.
بدون دیدگاه