خشکی چشم در سالمندان زمانی رخ می‌دهد که چشم اشک کافی تولید نکند یا کیفیت اشک برای مرطوب نگه‌داشتن سطح چشم مناسب نباشد. افزایش سن، بعضی داروها، بیماری‌های زمینه‌ای و شرایط محیطی می‌توانند این مشکل را ایجاد یا تشدید کنند. اشک‌ریزش زیاد نیز گاهی واکنش چشم به خشکی و تحریک است.
علائم خشکی چشم در سالمندان
- سوزش، خارش یا احساس شن و جسم خارجی
- قرمزی و حساسیت به نور
- تاری دید نوسانی یا خستگی چشم
- اشک‌ریزش بیش از حد
- سختی در مطالعه، کار با صفحه‌نمایش یا رانندگی شبانه
علت‌ها و عوامل تشدیدکننده
پس از ۵۰ سالگی احتمال خشکی چشم بیشتر می‌شود. کاهش پلک‌زدن هنگام استفاده از تلفن همراه و تلویزیون، باد، دود، هوای خشک، کولر و استفاده از لنز تماسی از عوامل رایج‌اند. التهاب لبه پلک، جراحی قبلی چشم و بیماری‌های خودایمنی نیز ممکن است نقش داشته باشند.
برخی داروهای ضدحساسیت، خواب‌آور، ضدافسردگی، فشار خون و داروهای دارای اثر آنتی‌کولینرژیک ممکن است خشکی را بیشتر کنند. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید؛ فهرست داروها را برای بازبینی به پزشک یا داروساز نشان دهید.
چه زمانی مراجعه فوری لازم است؟
درد شدید یا ناگهانی چشم، کاهش دید، حساسیت شدید به نور، آسیب یا ورود ماده شیمیایی، ترشح چرکی، تورم قابل‌توجه یا قرمزی شدید یک‌طرفه نیازمند ارزیابی فوری است. این علائم را نباید صرفاً خشکی چشم تلقی کرد.
تشخیص خشکی چشم
چشم‌پزشک سطح چشم، پلک‌ها، مقدار و کیفیت اشک و سرعت تبخیر آن را بررسی می‌کند. معاینه کامل اهمیت دارد، زیرا آب‌سیاه، عفونت، التهاب پلک و مشکلات مجرای اشکی می‌توانند با بعضی علائم مشابه همراه باشند.
مراقبت‌های کم‌خطر در منزل
- هنگام مطالعه و کار با صفحه‌نمایش، استراحت منظم و پلک‌زدن آگاهانه داشته باشید.
- از باد مستقیم کولر، پنکه، دود و گردوغبار دوری کنید.
- در محیط خشک از دستگاه بخور تمیز استفاده کنید.
- در فضای باز عینک آفتابی پوشاننده به کاهش باد و نور کمک می‌کند.
- لبه پلک را تمیز نگه دارید و چشم را نمالید.
- اگر محدودیت مایعات ندارید، دریافت کافی مایعات را در برنامه روزانه حفظ کنید.
اشک مصنوعی و قطره‌های چشمی
اشک مصنوعی بدون نسخه معمولاً برای خشکی خفیف استفاده می‌شود، اما انتخاب نوع مناسب به دفعات مصرف، وضعیت پلک و سایر بیماری‌های چشم بستگی دارد. قطره‌های رفع قرمزی جایگزین اشک مصنوعی نیستند و مصرف مکرر آن‌ها می‌تواند مشکل‌ساز شود. در مصرف پرتکرار یا وجود حساسیت، درباره فرآورده بدون نگهدارنده از چشم‌پزشک یا داروساز سؤال کنید.
نوک قطره‌چکان نباید با چشم، مژه یا پوست تماس پیدا کند و قطره میان افراد مشترک نباشد. قطره تجویزی را طبق دستور مصرف کنید و درمان را خودسرانه تغییر ندهید.
درمان‌های تخصصی
اگر درمان ساده کافی نباشد، چشم‌پزشک ممکن است داروی تجویزی، درمان التهاب پلک، پلاگ مجرای اشکی یا روش دیگری را بر اساس علت پیشنهاد کند. انسداد مجرای اشکی و خشکی چشم یکسان نیستند؛ برای تفاوت علائم، مقاله انسداد مجرای اشکی در نوزادان و بزرگسالان را ببینید.
نقش مراقب سالمند
مراقب می‌تواند زمان قطره‌ها را ثبت کند، نور و رطوبت محیط را تنظیم کند و تغییر دید یا درد را گزارش دهد. اگر سالمند چند قطره چشمی، به‌ویژه برای گلوکوم یا آب‌سیاه مصرف می‌کند، برنامه مکتوب و فاصله تجویزشده میان قطره‌ها رعایت شود. برای مراقبت روزانه در منزل، صفحه خدمات پرستار سالمند در منزل را مشاهده کنید.
بدون دیدگاه