عفونت سالمونلا در کودکان معمولاً باعث اسهال، تب و دل‌پیچه می‌شود و در بسیاری از موارد طی چند روز بهتر می‌شود. نگرانی اصلی در کودک خردسال، کم‌آبی بدن است. در این راهنما علائم، مراقبت اولیه و نشانه‌هایی را می‌خوانید که نیاز به تماس با پزشک دارند.
علائم سالمونلا در کودکان چیست؟
علائم گوارشی معمولاً ۶ ساعت تا ۶ روز پس از آلودگی شروع می‌شوند و اغلب ۴ تا ۷ روز ادامه دارند. همهٔ کودکان همهٔ علائم را ندارند. نشانه‌های رایج عبارت‌اند از:
- اسهال آبکی که گاهی می‌تواند خون یا مخاط داشته باشد؛
- دل‌پیچه یا درد شکم؛
- تب؛
- تهوع یا استفراغ؛
- سردرد یا بی‌اشتهایی.
این علائم به‌تنهایی سالمونلا را ثابت نمی‌کنند و علت‌های دیگری هم می‌توانند نشانه‌های مشابهی ایجاد کنند. پزشک با توجه به حال کودک تصمیم می‌گیرد آیا آزمایش مدفوع لازم است یا نه. در موارد شدید یا طول‌کشیده ممکن است آزمایش‌های بیشتری نیاز باشد. علائم سالمونلا و زمان تماس با پزشک در راهنمای CDC را ببینید.
چه زمانی باید با پزشک کودک تماس بگیرید؟
اگر اسهال یا استفراغ بیش از دو روز ادامه داشت، خون در مدفوع یا ادرار دیدید، تب کودک حدود ۳۹ درجهٔ سانتی‌گراد یا بالاتر بود، یا نشانه‌های کم‌آبی ظاهر شد، با پزشک تماس بگیرید. برای نوزاد خردسال، کودک دارای بیماری زمینه‌ای یا کودکی که حال عمومی‌اش رو به وخامت است، زودتر راهنمایی پزشکی بگیرید.
نشانه‌های کم‌آبی را جدی بگیرید
- ادرار بسیار کم یا تیره؛
- خشکی دهان یا گلو و تشنگی زیاد؛
- گریه بدون اشک؛
- سرگیجه یا سبکی سر در کودکی که بتواند آن را بیان کند؛
- بی‌حالی یا دشواری در نوشیدن مایعات.
کم‌آبی در کودکان خردسال ممکن است سریع‌تر رخ دهد. اگر کودک بسیار بی‌حال است، نمی‌تواند مایعات را نگه دارد، یا نشانه‌ها شدید و رو به افزایش‌اند، ارزیابی فوری پزشکی بگیرید. در وضعیت اورژانسی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
درمان سالمونلا در کودکان چگونه است؟
در بسیاری از موارد، مراقبت اصلی جبران مایعات و پیگیری حال کودک است. پزشک بر اساس سن، شدت علائم و وضعیت سلامت کودک تصمیم می‌گیرد چه بررسی یا درمانی لازم است.
- مایعات را کم‌کم و مکرر پیشنهاد کنید. محلول خوراکی جبران آب و املاح (ORS) می‌تواند برای جبران مایعات ازدست‌رفته مناسب باشد؛ دربارهٔ مقدار و روش مصرف برای سن کودک از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید.
- شیردهی را ادامه دهید. اگر کودک شیر مادر یا شیرخشک می‌خورد، دربارهٔ ادامهٔ تغذیهٔ معمول او از پزشک راهنمایی بگیرید.
- دارو را خودسرانه شروع نکنید. آنتی‌بیوتیک برای همهٔ عفونت‌های سالمونلا لازم نیست و انتخاب آن باید با پزشک باشد؛ در موارد شدید یا برای برخی کودکان پرخطر ممکن است پزشک آن را تجویز کند.
- داروی ضداسهال یا ضدتهوع ندهید مگر با توصیهٔ پزشک. بعضی داروها برای کودکان مناسب نیستند یا می‌توانند مشکل را بدتر کنند.
بیشتر افراد سالم بدون آنتی‌بیوتیک بهبود پیدا می‌کنند، اما گاهی عفونت می‌تواند از روده فراتر برود یا در گروه‌های پرخطر شدیدتر شود. راهنمای CDC دربارهٔ درمان سالمونلا و پیشگیری از کم‌آبی را بخوانید.
سالمونلا چگونه منتقل می‌شود؟
سالمونلا می‌تواند از راه غذای آلوده یا انتقال میکروب از دست و سطح آلوده به دهان منتقل شود. گوشت و تخم‌مرغ نیم‌پز، شیر یا پنیر غیرپاستوریزه، میوه و سبزی نشسته و تماس با برخی حیوانات از راه‌های احتمالی آلودگی‌اند. خزندگان و دوزیستان ممکن است سالمونلا را حتی بدون ظاهر بیمار حمل کنند؛ پس از تماس با حیوان، وسایل یا محل زندگی‌اش دست‌ها را با آب و صابون بشویید. کودکان زیر پنج سال نباید با خزندگان و دوزیستان تماس داشته باشند.
چطور خطر ابتلا را کمتر کنیم؟
- دست‌ها را پیش از آماده‌کردن غذا و خوردن، پس از دستشویی یا تعویض پوشک و پس از تماس با حیوانات با آب و صابون بشویید.
- گوشت و تخم‌مرغ را کامل بپزید و از شیر و لبنیات پاستوریزه استفاده کنید.
- مواد غذایی خام را از غذای آمادهٔ مصرف جدا نگه دارید و تخته و ابزار آشپزی را پس از تماس با گوشت خام بشویید.
- میوه و سبزی را زیر آب روان بشویید و غذاهای فاسدشدنی را به‌موقع در یخچال بگذارید.
- وسایل و محل نگهداری خزندگان و دوزیستان را از آشپزخانه و محل آماده‌سازی غذا دور نگه دارید.
برای نکات بیشتر، راهنمای پیشگیری از سالمونلا در CDC را ببینید. مطلب ما دربارهٔ خون در مدفوع نوزاد هم می‌تواند برای آشنایی با این نشانه مفید باشد؛ وجود خون در مدفوع کودک را با پزشک در میان بگذارید.
پرسش‌های رایج دربارهٔ سالمونلا در کودکان
عفونت سالمونلا در کودکان معمولاً چند روز طول می‌کشد؟
علائم معمولاً ۴ تا ۷ روز ادامه دارند. اگر اسهال یا استفراغ بیش از دو روز طول کشید، خون در مدفوع دیده شد یا نشانهٔ کم‌آبی وجود داشت، با پزشک تماس بگیرید.
آیا برای درمان سالمونلا باید آنتی‌بیوتیک داد؟
نه همیشه. بسیاری از موارد بدون آنتی‌بیوتیک بهبود می‌یابند. پزشک بر اساس شدت بیماری و عوامل خطر کودک دربارهٔ آزمایش و درمان تصمیم می‌گیرد؛ آنتی‌بیوتیک باقی‌مانده یا تجویزشده برای فرد دیگر را به کودک ندهید.
آیا سالمونلا به دیگران منتقل می‌شود؟
بله، میکروب می‌تواند از راه دست آلوده به مدفوع یا سطوح منتقل شود. شستن دست پس از دستشویی و تعویض پوشک و پیش از آماده‌کردن غذا به کاهش انتقال کمک می‌کند.
آیا می‌توان به کودک داروی ضداسهال داد؟
بدون نظر پزشک نه. برای کودکان، انتخاب دارو به سن و وضعیت بیماری بستگی دارد. برای جبران مایعات ازدست‌رفته دربارهٔ ORS و مقدار مناسب آن راهنمایی بگیرید.
منابع معتبر
- CDC: علائم سالمونلا و زمان مراجعه
- CDC: درمان سالمونلا
- CDC: پیشگیری از سالمونلا
- CDC: خزندگان، دوزیستان و خطر سالمونلا
این مطلب برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه یا توصیهٔ پزشک کودک نیست. اگر دربارهٔ علائم یا کم‌آبی نگرانید، با پزشک تماس بگیرید. دربارهٔ مراقبت از کودک بیمار نیز می‌توانید راهنمای مراقبت از کودک بیمار را بخوانید.
بدون دیدگاه